Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Tarihi

Müzenin ilk tohumları 1958 yılında Amerikalı gazeteci-dalgıç Peter Trockmorton tarafından atılmış ve onun uğraşları sonucu bugün sualtı arkeolojisinin babası sayılan George F.Bass bilimsel sualtı arkeolojisiyle ilgilenmeye başlamıştır. Tockmorton’un kale ile ilgili fikirlerini ise bir müze fikrine dönüştüren İzmir Arkeoloji Müzesi Müdürü Hakkı Gültekin olmuştur.. Gültekin müze düşüncesini Ankara’ya açarak ilk adımların atılmasını sağlamıştır…

Türk hükümeti 195 yılında, terk edilmiş bir hapishane olarak işlev gören Bodrum Kalesi'nin geliştirilmesi için ilk kez 50 USD kaynak sağlamış ve yerel yönetime bu kaynağı aktarmıştır.
Süngerciler tarafından tesadüfen bulunan ve depolarda saklanan amforalar ile Kaptan Kemal Aras, Peter Trockmorton, Mustafa Kapkın ve Honor Frost gibi kıyılardaki batıkları ilk kez keşfeden öncülerin (ki bunlar aynı zamanda sualtı arkeolojisinin de öncüleri sayılabilir) denizaltından çıkardıkları buluntuların sergilenmesi için ilk çalışmalar başlatılmış oldu ve Fransız ile İtalyan kulesi arasındaki güzel tonuzlu kubbeli salon Şövalyeler Salonu adlandırılarak yapılan restorasyonla sergileme alanı olarak kullanılmaya başlandı…

Bu ilk adımların ve gönüllü çalışmaların meyvesi 1961 yılında Türk hükümetinin resmi emriyle, Bodrum Müzesi Kültür Bakanlığının kontrolünde ve ilk müze müdürü Haluk Elbe’nin yönetmenliğe getirilmesi ile alınmış oldu… 1961 ve 1973 yıllarında müzeyi yöneten Haluk Elbe, kalenin yıkılmış olan güney duvarlarını, Osmanlılar tarafından camiye dönüştürülen şapeli tamir ettirdi…

Müzedeki ilk sergilemenin açılması bu şapelde gerçekleşti… Bodrum Yarımadası yakınlarındaki Dirmil”den getirilen Miken periyoduna ait bir koleksiyon şapelde sergilendi ve müzenin halkla ilk randevusu gerçekleşmiş oldu…

Yine bu yıllarda şövalyeler salonu iyice restore edildi ve Karia ile Klasik dönem koleksiyonlarının sergilendiği bir salon haline geldi. Bu arada denizden çıkarılan buluntular da bu binanı batısında sergilenmeye devam edildi… Haluk Elbe aynı zaman içerisinde kalenin yeşillendirilmesi de çalıştı ve bir çok ağaç ve bitkiyi kaleye kazandırdı… Bugün kalenin girişindeki resim galerisi onun bu başarılı çalışmalarının anısına, ismiyle anılmaktadır.

Haluk Elbe’nin ayrılmasından sonra müze Nurettin yardımcı (1973-75) ve İlhan Akşit (1976-1978) tarafından yönetildi ancak ingliiz kulesinin onarımı dışında kayda dair bir gelişme bu dönemde rastlanılmadı.

Oğuz Alpözen 1971 e kadar usta dalgıç olarak, Türk Hükümeti’nin gözlemcisi olarak yapılan sualtı kazılarına katılmış ve Bodrum Müzesi'ne müdür olarak atandığı andan itibaren emekli olana dek Bodrum Müzesi’ni gerçek anlamda bir Sualtı Arkeoloji Müzesi'ne dönüştürmek için canla başla çalışmıştır.

1978 yılında müze müdürlüğüne getirilen Oğuz Alpözen kalenin müzeye çevrilmesi esnasında yani 1962 yılından bu yana bir arkeoloji öğrencisi olarak, gönüllü olarak ve daha sonra Prof. Dr. George Bass tarafından yapılan tüm sualtı kazılarına katılımcı olarak girmiş ve müzenin kurulduğu yıllardan 2005 yılına kadar müze hizmetinde yer almıştır… İngiliz kulesinin onarımına kaldığı yerden 1978 de müdür olarak atanan Oğuz Alpözen tarafından devam edildi…

Sualtı Arkeolojisi'ne gönül veren biri olarak Haluk Elbe’nin kaldığı yerden restorasyon ve güzelleştirme çalışmalarına başlayan Oğuz Alpözen sulatından çıkarılan buluntuların sergilenmesi için yeni alanlar yaratmaya başladı… İngiliz kulesinin onarımına hız verildi…

Müzedeki olumlu gelişmeler yönetimi Teksas A.M. Üniversitesinin bir kuruluşu olan INA (Institute of Nautical Archaeology) ile daha bir yakın çalışmaya sevketti… Akademik ve finansal olarak sağlanan katkılarla Bodrum Müzesi'nin dünyadaki Sualtı Arkeoloji kazılarının bir mihenk taşı olmasını da sağlamış oldu…

INA’nın bulgularıyla oluşturulan “Uluburun Batığı Sergisi” ki dünyanın halen bilinen en eski batığıdır” yalnızca küçük bir profesyonel çevrenin ilgisi yerine dünya basınının özellikle National Geographic”in geniş yayınlarıyla müzenin herkesin ilgi odağı haline gelmesini sağlamıştır…

1989 yılında bir inşaat kazısı sırasında ortaya çıkan ve Hekatomnid ailesinden gelen Kraliçe Ada’nın (Mausolos’un kızkardeşi) lahdinin bulunması ve daha sonra bu buluntunun içindeki iskeletin etlendirilerek Kraliçe Ada salonunda sergilenmeye açılması büyük yankılar uyandırdı…

Yine 1993 yılında İngiliz Kulesi önündeki temel kazıları sırasında bulunan köle esirlerin veya mahkumların kemiklerden esinlenilerek geliştirilen Zindan sergilemesi açıldı… Kalenin bir zamanlar hastane, hapishane olarak kullanıldığını bilmekteyiz…

Kalenin bir dönem hapishane olarak kullanıldığını başarılı bir şekilde sergileyen Zindan, isimsiz kurbanların o dönemlerdeki hapis yaşamları gözler önüne sermekteydi. Bu bölüm
ziyaretçiler tarafından insanları geçmişe götüren ve duygulandıran en önemli yerlerden biri olarak nitelenmektedir.

Müzenin sergilenen eserleri ilgili tarihlerdeki yaşam koşullarıyla sergilenmesi, Bodrum Müzesi’nin neredeyse ana fikridir…

Müzenin yalnızca tahsilli kişilerce anlaşılması ve gezilmesi yerine yaşayan müzecilik kavramıyla bağdaştırılması ve çok geniş kitlelerin ilgi alanı çekim merkezi olması gerekliliği düşüncesiyle (faaliyetleri sergi alanlarının çevresi ile birlikte bir bütün olarak ) oluşturulan çevre ve sergiler nedeniyle Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi sualtı konusundaki dünyadaki en önemli müzelerden biridir.

1995 yılında Avrupa'da Yılın Müzesi yarışmasında 44 müze arasından 12 finalist arasında yer almayı başaran Bodrum Müzesi “Yılın Müzesi Özel Ödülünü” de almayı hak kazanmıştır… 2005 yılına kadar müzeyi başarıyla yöneten Oğuz Alpözen’in emekliye ayrılmasının ardından kale müdürlüğü yine bir sualtı arkeologu olan ve Bodrum Müzesi'nde uzun yıllar görev yapan, müzede özel bir salonda sergilenen Serçe Limanı batığındaki ekipte dalgıç, sualtı arkeologu olarak ta çalışan Yaşar Yıldız tarafından yönetilmektedir…

Bodrum Müzesi St. Jean Şövalyeleri’nin inşa ettiği St.Peter Kalesi içinde geniş bir alanda yer almaktadır… Bir yandan çeşitli kuleler ve birimler içinde sergilenen geçmiş zaman kalıntılarını gezerken diğer yandan sizi bekleyen yemyeşil ve canlı bir ortamda yaklaşık iki gününüzü geçirebileceğiz zevki bir ortam sunulmaktadır.

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Genel Bilgi

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi, St.Jean Şövalyeleri tarafından inşa edilen St. Peter Kalesi (Bugünkü ismiyle Bodrum Kalesi) içinde yer almaktadır.

Kalenin tüm kuleleri bugün Bodrum Müzesi'nin bir sergileme alanı olarak hizmettedir. Bunun yanında Serçe Limanı Batığı, Uluburun Batığı gibi bazı özel sergilemeler için kalenin atmosferini bozmayacak yeni yapılar da kale içine inşa edilerek sergileme alanları muhtelif tarihlerde genişletilmiştir.

Pazartesi hariç haftanın hergünü gezilmeye açık olan müze içerisinde dünyanın bilinen en eski batığı "Uluburun Batığı" da dahil olmak üzere, dünya sualtı arkeolojisinin temellerinin atıldığı sualtı kazılarında ortaya çıkarılan binlerce eşi bulunmaz eser sergilenmektedir.

Kazıların yapılmasında Türk Hükümeti yanında merkezi Bodrum'da bulunan ve Teksas A.M. Üniversitesine bağlı bir kurum olan INA Institue of Nautical Archaoeology büyük bir işbirliği yaşanmış ve bu işbirliği günümüzde de devam etmektedir.

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Bölümler

- Amfora Sergilemesi
- Karyalı Prenses Salonu
- İngiliz Kulesi
- Doğu Roma Batığı
- Türk Hamamı
- Cam Batığı Salonu
- Alman Kulesi
- Sikke ve Mücevherat Salonu
- Cam Salonu
- Yılanlı Kule
- Uluburun Batığı
- Zindan
- Kumandan Kulesi
- Tektaş Batığı
- İdari Binalar
- Kafeteryalar
- Kuzey Hendeği Açıkhava Sahnesi

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi İletişim Bilgisi

Adres : Bodrum - Muğla
Tel.: 0 252 316 25 16
Faks : 0 252 313 76 46
Web Sitesi : www.bodrum-museum.com